Njerëzit më të zgjuar tentojnë të jetojnë më gjatë se ata me më pak inteligjencë. Hulumtuesit kanë konsideruar disa arsye që mund të shpjegojnë përparësinë e jetëgjatësisë së inteligjencës. Mund të jetë që njerëzit e zgjuar  bëjnë zgjedhje më të mira shëndetësore, të marrin punë më të sigurta, ose të kenë përparësi familjare, të gjithë faktorët që lidhen me jetëgjatësinë. Megjithëse, njerëzit ndoshta më të mençur kanë gjenet më të mira në përgjithësi, gjenet që rrisin inteligjencën dhe jetën personale.

Njerëzit me IQ më të lartë kanë më pak gjasa të vdesin para moshës 79 vjeçare. Kjo është sipas një studimi mbi 65,000 njerëz të lindur në Skoci në vitin 1936. Secili nga njerëzit në studim bëri një provë inteligjence në moshën 11 vjeçare dhe shëndeti i tyre është ndjekur për 68 vjet, deri në fund të vitit 2015. Ekipi i kërkimit në Universitetin e Edinburgut, në Mbretërinë e Bashkuar, analizoi të dhënat nga studimi dhe gjeti se një rezultat i testit më të lartë gjatë fëmijërisë ishte i lidhur me një rrezik 28 përqind më të ulët të vdekjes nga sëmundja e frymëmarrjes, një zvogëlim i rrezikut të sëmundjeve koronare të zemrës , dhe një rrezik 24 për qind më të ulët të vdekjes nga goditja (Ian Deary, Universiteti i Edinburgut, Mbretëria e Bashkuar).  Këta njerëz gjithashtu kishin më pak gjasa të vdisnin nga lëndimet, sëmundjet digjestive dhe çmenduria- edhe kur u konsideruan faktorë si statusi socio-ekonomik.

Ekipet e tjera  Kërkimore  kontribuan në teoritë e tjera përse njerëzit më inteligjent jetojnë më gjatë, siç janë njerëzit me IQ më të lartë që kanë më shumë gjasa të kujdesen për shëndetin e tyre dhe më pak gjasa për të pirë duhan. Individët me IQ më të lartë gjithashtu kanë tendencë të bëjnë më shumë ushtrime dhe kërkojnë kujdes mjekësor kur sëmuren.  Me fjalë të tjera, njerëzit e mençur mund të jenë më mirë në shmangien e praktikave më të rrezikshme dhe situatave që do t'i vrasin ata (David Z. Hambrick, Scientific American reports).

Ky fakt tregon qartë se inteligjenca është shumë e rëndësishme në udhëheqjen e një jetese të shëndetshme dhe kështu, një jetëgjatësi të zgjatur. IQ më i lartë është ndoshta një tregues i një sistemi nervor efikas, në vend që të jetë vetë një shkak i jetës më të gjatë, kërkuesit propozuan (David Z. Hambrick, Scientific American reports). 

Analizat e ADN-së identike dhe binjakeve  vëllazërore tregojnë :  jo-gjenetike, ndryshe më shpesh të quajtura faktorë të mjedisit, janë vetëm 5 për qind përgjegjës për lidhjen mes inteligjencës dhe hapësirës së jetës.  Duket se ka prova se gjenetika është e përfshirë në lidhjen midis IQ dhe jetëgjatësisë. Një studim i kohëve të fundit sugjeron se variante gjenetike shumë të rralla mund të luajnë një rol të rëndësishëm në uljen e inteligjencës dhe se këto gjithashtu mund të dëmtojnë shëndetin e një personi. Përafërsisht 95 për qind e marrëdhënies midis inteligjencës dhe jetëgjatësisë shpjegohet me ndikime gjenetike(International Journal of Epidemiology, July 2017).

Për të përmbledhur raportet, mund të themi se inteligjenca rrit vetëdijen për një mënyrë jetese më të mirë dhe ndikon pozitivisht qëndrimin tonë ndaj shëndetit dhe sëmundjes. 

 

COPYCIGHT:  KY artikull është pronë e We Speak Science, institut  jo fitimprurës themeluar nga dy shkencëtaret shqipëtare  Dr. Detina Zalli ( Harvart University)  dhe Dr. Argita Zalli (Imperial College London). Artikulli është shkruar nga  Vedat Sunguri ( Master ne Farmaci. Universiteti i Prishtines, Kosova) 

REFERENCAT:

1.            https://sciencealert.com/smart-people-are-significantly-more-likely-to-live-longer-lives-study-finds

2.            https://www.livescience.com/51829-smart-people-live-longer.html

3.            https://www.statnews.com/2017/06/28/high-iq-children-longevity-study/

4.            https://digest.bps.org.uk/2015/08/20/why-do-more-intelligent-people-live-longer/

5.            https://www.scientificamerican.com/article/research-confirms-a-link-between-intelligence-and-life-expectancy/